Nghiến Răng Khi Ngủ: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu, Tác Hại Và Cách Điều Trị Hiệu Quả

1. Nghiến Răng Khi Ngủ Là Gì?

Nghiến răng khi ngủ (Bruxism) là tình trạng hai hàm răng siết chặt hoặc cọ xát vào nhau một cách vô thức, chủ yếu xảy ra trong lúc ngủ. Hành động này không liên quan đến chức năng ăn nhai, nhưng lại tạo áp lực lớn lên răng, cơ hàm và khớp thái dương hàm.

Nhiều người không hề biết mình bị nghiến răng khi ngủ cho đến khi:

• Người ngủ cùng nghe thấy tiếng ken két

• Răng bắt đầu mòn, ê buốt hoặc đau hàm kéo dài

Về mặt y khoa, nghiến răng khi ngủ được xếp vào nhóm rối loạn vận động liên quan đến giấc ngủ, và có thể tiến triển âm thầm nếu không được phát hiện sớm.

2. Dấu Hiệu Và Triệu Chứng Nghiến Răng Khi Ngủ

Bạn có thể đang nghiến răng khi ngủ nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Răng thường xuyên siết chặt hoặc nghiến, có thể phát ra tiếng khi ngủ

• Mòn răng, sứt mẻ, nứt hoặc lung lay răng

• Răng nhạy cảm, ê buốt khi ăn nóng - lạnh

• Đau hoặc mỏi cơ hàm, khó há miệng buổi sáng

• Đau đầu âm ỉ, đau cổ - vai - gáy

• Đau vùng tai dù tai không có bệnh lý

• Má trong bị tổn thương do vô thức cắn, nhai

Những dấu hiệu này thường rõ hơn vào buổi sáng sau khi thức dậy.

3. Nghiến Răng Khi Ngủ Có Nguy Hiểm Không?

Ở mức độ nhẹ và thoáng qua, nghiến răng khi ngủ có thể không gây biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên và kéo dài, người bệnh có thể đối mặt với nhiều hậu quả:

• Mòn men răng, lộ ngà răng, tăng nguy cơ sâu răng

• Nứt, gãy răng, giảm độ bền của răng

• Đau và rối loạn khớp thái dương hàm

• Co thắt cơ hàm kéo dài, gây đau đầu - đau mặt

• Phì đại cơ hàm, có thể làm khuôn mặt mất cân xứng

Nghiến răng khi ngủ mạn tính là một trong những nguyên nhân khiến răng bị phá hủy nhanh dù không bị sâu răng.

4. Nguyên Nhân Gây Nghiến Răng Khi Ngủ

Nghiến răng khi ngủ thường do nhiều yếu tố phối hợp, trong đó phổ biến nhất gồm:

4.1. Căng thẳng, stress và lo âu

Đây là nguyên nhân hàng đầu. Áp lực tâm lý kéo dài khiến hệ thần kinh hoạt động quá mức, dẫn đến phản xạ siết chặt hàm khi ngủ.

4.2. Rối loạn giấc ngủ

Các vấn đề như:

• Ngáy to

• Ngưng thở khi ngủ (OSA)

• Liệt khi ngủ (bóng đè) đều có liên quan đến nghiến răng khi ngủ.

4.3. Tác dụng phụ của thuốc và chất kích thích

Một số thuốc chống trầm cảm (đặc biệt nhóm SSRI), cùng với rượu, caffeine, thuốc lá hoặc các chất kích thích khác có thể làm tăng nguy cơ nghiến răng.

4.4. Sai lệch khớp cắn và vấn đề răng miệng

Mất răng, răng mọc lệch, khớp cắn không cân đối khiến lực nhai phân bố sai, làm cơ hàm phải hoạt động quá mức, đặc biệt vào ban đêm.

4.5. Yếu tố di truyền và bệnh lý toàn thân

• Gia đình có người nghiến răng

• Các bệnh thần kinh (Parkinson, động kinh…)

• Trào ngược dạ dày thực quản

• Thiếu canxi, magie

5. Những Ai Có Nguy Cơ Cao Bị Nghiến Răng Khi Ngủ?

• Trẻ em và thanh thiếu niên

• Người thường xuyên căng thẳng, áp lực công việc

• Người có tính cách dễ kích động, cầu toàn

• Người sử dụng nhiều caffeine, rượu bia

• Người có tiền sử gia đình bị nghiến răng

6. Khi Nào Cần Đi Khám Bác Sĩ?

Bạn nên thăm khám nha sĩ hoặc bác sĩ chuyên khoa nếu có các dấu hiệu sau:

• Đau hàm, đau mặt hoặc đau tai kéo dài

• Người thân thường xuyên nghe thấy tiếng nghiến răng khi ngủ

• Hàm đau đến mức khó mở hoặc khó khép miệng

• Răng ê buốt nhiều, mòn nhanh bất thường

• Giấc ngủ bị gián đoạn, mệt mỏi khi thức dậy

Việc thăm khám sớm giúp ngăn ngừa tổn thương răng và khớp hàm không hồi phục.

7. Phương Pháp Chuẩn Đoán Nghiến Răng Khi Ngủ

Nghiến răng khi ngủ thường được chẩn đoán thông qua:

• Khám răng định kỳ, đánh giá mức độ mòn răng

• Quan sát cơ hàm, khớp hàm

• Khai thác thói quen sinh hoạt, giấc ngủ và việc dùng thuốc

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể phối hợp đánh giá rối loạn giấc ngủ để xác định nguyên nhân nền.

8. Cách Điều Trị Nghiến Răng Khi Ngủ Hiệu Quả

Việc điều trị nghiến răng khi ngủ cần tiếp cận đa hướng, tùy mức độ và nguyên nhân.

8.1. Giảm stress và cải thiện giấc ngủ

• Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý

• Tránh caffeine, rượu bia trước khi ngủ

• Thư giãn bằng thiền, yoga, tắm nước ấm

• Massage vùng đầu - cổ - hàm trước khi ngủ

8.2. Điều trị bằng thuốc (khi cần thiết)

• Thuốc giãn cơ, thuốc giảm lo âu (dùng ngắn hạn)

• Tiêm botox cơ hàm trong trường hợp nặng, không đáp ứng các phương pháp khác

Việc dùng thuốc cần có chỉ định và theo dõi của bác sĩ.

8.3. Điều trị nha khoa

• Máng chống nghiến: giúp bảo vệ răng, giảm áp lực lên cơ và khớp hàm

• Điều chỉnh khớp cắn nếu có sai lệch

• Chỉnh nha hoặc phục hồi răng bị tổn thương do nghiến răng

9. Phòng Ngừa Nghiến Răng Khi Ngủ

• Duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế stress

• Không nhai các vật không phải thức ăn (bút, móng tay…)

• Bổ sung đầy đủ canxi, magie theo tư vấn y tế

• Khám răng định kỳ để phát hiện sớm dấu hiệu nghiến răng

Kết Luận

Nghiến răng khi ngủ là tình trạng phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, nghiến răng có thể gây mòn răng, tổn thương khớp hàm và ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống. Việc hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm các dấu hiệu và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng này.

Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu nghiến răng khi ngủ, hãy chủ động thăm khám tại Nha khoa Kim Xuân để được bác sĩ kiểm tra khớp cắn, tư vấn giải pháp bảo vệ răng và điều trị phù hợp - giúp bạn ngủ ngon hơn và bảo vệ nụ cười bền lâu.

Nha Khoa Kim Xuân - Bình Thạnh TP. HCM

Địa Chỉ: 165 Ngô Tất Tố, Phường Thạnh Mỹ Tây, Tp Hồ Chí Minh

Hotline: 0899 922 668 (Viber, Zalo, FaceTime)

ZaLo: https://zalo.me/nhakhoakimxuan

WebSite: https://nhakhoakimxuan.com.vn